GLİAL TÜMÖR NEDİR?
Beyin tümörleri primer (birincil) ve sekonder (tali) tümörler olmak suretiyle ikiye ayrılmaktadır. Sekonder tümörler beyin dışında oluşan kanserlerin metastaz yoluyla beyine yayılması ile doğar. Beynin kendi hücrelerinden oluşan tümörler de kendi arasında oluştuğu hücreye göre farklılık izah edebilir. Beyin hücreleri; nöronlar doğrusu düzgüsel sinir hücreleri ve bunlara destek olan hücreler Glial hücreler olmak üzere genel olarak ikiye ayrılmaktadır. Glial hücreler beynin yardımcı hücreleri olarak tanımlanır. Bu hücrelerden meydana gelen tümörler Glial tümörler olarak isimlendirilir. Genel anlamda beynin kendi hücrelerinden oluşan (primer beyin tümörü) tümörlerinin büyük çoğunluğu Glial tümörlerdir. Glial tümörler iyi huylu olabildiği gibi kötü huylu da ilerleyebilmektedir.
GLİAL TÜMÖRLERİN NEDENLERİ NELERDİR?
Birçok kanserde olduğu benzer biçimde Glial tümörlerin de neden geliştiği kesin olarak bilinmemektedir. Son yıllarda Glial tümörlerin genetik yatkınlığı üzerine ilmi çalışmalar yapılma olsa da ortaya kesin veriler konulamamıştır. Ailesel geçiş ender olsa da birçok genetik değişiklik cevabında oluşurlar. Yüksek dereceli tümörler zaman zaman mevcud düşük dereceli tümörden vakit arasında oluşurken, ara sıra de yüksek dereceli tümör olarak çıkarlar. Ancak tüm tümörlerin oluşmasında olduğu benzer biçimde Glial tümör ortaya çıkmasında da risk faktörleri bulunmaktadır.
Radyasyona maruz kalmak hücrelerin genetik yapısında değişikliklere neden olabilir. Bu da hücrelerin agresif davranmasına ve aşırı çoğalmasını tetikleyebilir. Halk arasında yüksek tansiyon hatları ya da elektronik cihazlardan yayılan manyetik alana uzun vakit maruz kalmanın beyin tümörü riskini artırdığına inanılmaktadır. Ancak yapılan bilimsel çalışmalarda kati kanı oluşturacak veriler elde edilememiştir. Aynı şekilde cep telefonu kullanmanın da beyin tümörü riskini artırıp artırmadığı yönünde birçok emek verme yapılmıştır. Cep telefonları nispeten yeni bir risk faktörü olduğundan, tümör oluşumu üzerindeki potansiyel etkinin anlaşılması için daha uzun vadeli araştırmalara gereksinim vardır
GLİAL TÜMÖR BELİRTİLERİ NELERDİR?
Sadece Glial tümörler için değil bütün beyin tümörleri için belirtiler derhal derhal aynıdır. Tümörün beyinde bulunmuş olduğu bölgeye göre Glial tümör emareleri değişik semptomlarla ortaya çıkabilir.
Glial tümör belirtileri şöyleki sıralanabilir;
Baş ağrısı. Baş ağrısı Glial tümör belirtilerinde birincil sırada olmasa bile daha önce var olmayan ve devamlı yaşanan baş ağrılarında tümör seçeneğini elemek için uzman bir doktora başvurulması yararlı olabilir.
Nöbet. Glial tümörün beyinde etkilediği bölgeye nazaran kişide epilepsi nöbetleri ortaya çıkabilir.
Görme bozukluğu. Tümör beyinde görme bölgesini etkiliyorsa hastada görme bozukluğu, çift görme, bulanık görme şeklinde emareler yaşanabilir.
El, kol ve bacaklarda güçsüzlük. Tümörün beyinde motor hareketleri test eden bölgeyi etkilemesi hastalarda el, kol ve bacaklarda güçsüzlük, uyuşukluk ve dengede bozukluk belirtileri görülebilir.
Konuşma bozuklukları. Glial tümör beynin her bölgesinde çıkabilmektedir. Konuşma merkezine yakın bölgelerde Glial tümörün ortaya çıkması hastada konferans bozuklukları gibi belirtiler yaşanmasına niçin olabilir.
Hafıza kaybı, kişilik değişimleri, bazı kabiliyetlerin kaybı (yazı yazamama, okuduğunu anlamam vs.) gibi şikayetler Glial tümör emareleri içinde sayılabilmektedir.
Glial tümörlerin bazı tipleri 3-10 yaş grubu arasındaki çocuklarda sık görülebilmektedir. Çocuklarda çoğu zaman yüksek dereceli (grade) olmayan Pilositik Astrositom (Grade 1) Glial tümörler görülmektedir. Bu tümörler daha çok beyincikte ortaya çıkmaktadır..
Çocuklarda çoğu zaman beyincik bölgesinde ortaya çıkan Pilositik Astrositom büyüyerek beyin omurilik sıvısının dolaşımında sorunlara yol açabilir. Büyümenin ilerlediği durumlarda kafa içi basınçta artış yaşanmaktadır.
Çocuklarda Glial tümör emareleri genel olarak şu şekildedir;
Baş dönmesi, kusma
Bilinç bozuklukları
Denge bozuklukları
Çift görme
Yürümede zorluk
GLİAL TÜMÖR TEŞHİSİ NASIL YAPILIR?
Koku almada deforme, görme bozukluğu, nöbet, uzuvlarda güçsüzlük gibi Glial tümör belirtisi olabilecek semptomlarla Beyin ve Sinir Hastalıkları uzmanına başvuran hastalarda ilk ilkin ayrıntılı bir nörolojik muayene yapılır. Nörolojik muayene esnasında hastanın görme, işitme, balans, koordinasyon, güç ve refleksleri test edilir.
Glial tümör teşhisinde altın standart Manyetik Rezonans (MR) görüntülemesidir. Manyetik Rezonans görüntülemesiyle tümör dokusu rahatlıkla belirlenebilmektedir. Bilgisayarlı Tomografi (BT) tümörün çevresinde ödem varlığında ve doku değişikliği olduğundan bilhassa yüksek grade tümörlerde doktora fikir verebilir ama tam teşhis için MR gereklidir.
Manyetik Rezonans sonrası teşhisi netleştirmek için kan veya idrar tahliline gerek bulunmamaktadır.
Manyetik Rezonans ile belirlenen tümörün tipi ve derecesinin tam olarak belirlenmesi cerrahi işlem sonrası patoloji incelemesinden sonra netlik kazanmaktadır.
GLİAL TÜMÖR TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
Glial tümörlerin tedavisi tümörün ebatlarına, hangi evrede olduğuna ve beyindeki yerine nazaran belirlenir. Ayrıca yaş ve hastanın genel sağlık durumu tedavinin planlanmasında önemli rol oynar. Glial tümörlerin tedavisinde cerrahi işlemler ön plandadır. Tümörün karakteri talep eder iyi huylu ister fena huylu olsun hastanın tedavi planlamasında ilk değerlendirilmesi gereken seçenek cerrahidir. Düşük gradeli glial kitlelerde (pilositik astrositom) tümörün tamamının çıkarılmasının tam bir tedavi sağlamış olduğu tanınmaktadır. Düşük dereceli Glial tümörler sınıfında olan grade 2 tümörlerde de uzun devre MR takip edeni gerekir. Ancak yüksek gradeli Glial tümörlerde (grad 3 ve grade 4 ) tümörün çıkarılmasından sonra hastaların kemoterapi ve radyoterapi alması gerekmektedir. Bazı özellikli durumlarda; tümörün beynin özellikli bölgelerinde bulunması, hastanın genel durumunun ameliyat için elverişli olmaması şeklinde hallerde hastadan ancak biyopsi alınarak patolojik tanı konulur ve hasta Radyoterapi için Radyasyon Onkolojisi bölümüne yönlendirilir.
Son yıllarda diğer organların tümörlerinde olduğu gibi beyin tümörü tedavisinde de akıllı deva emek harcamaları da ön plana çıkmaktadır. Grade 4 Glial tümörlerde ameliyat olmuş sadece tekrarlayan tümörlerde ve ışın tedavisinden fayda görmemiş tümörlerde meydana getirilen genetik testlerin uygunluğu olması halinde akıllı deva tedavileri kullanılmaktadır.