Felç Nedir?
Felç, genellikle bir yaralanma veya hastalığa tepki olarak kısmi veya tam hareket kaybıdır. Omurilik yaralanmaları durumunda, iki felç şekli en yaygın olanıdır:
1️⃣ Kuadripleji olarak da bilinen tetrapleji, gövdede, uzuvlarda, ayaklarda ve ellerde hareketin tamamen kaybolmasını içerir. Tipik olarak omurilikte yüksek bir yaralanmanın ürünü olan tetrapleji, felcin en zayıflatıcı şeklidir ve banyoyu kullanma, yürüme, oturma ve benzer görevleri yardım almadan yerine getirme yeteneğini engellemenin yanı sıra suni solunum yardımı gerektirebilir.
2️⃣ Belden aşağısı felçli her iki bacak da dahil olmak üzere bel altı felçtir. Yürüme yeteneğini ortadan kaldırmanın yanı sıra boşaltım ve cinsel işlevselliğe de müdahale edebilir.
Bazı insanlar, özellikle omuriliklerindeki yaralanmalar çok düşük olduğunda, daha az şiddetli felç türlerine maruz kalırlar. Beyin ve sinir yaralanmaları, bir siniri iten beyin tümörünün yüzün bir kısmını felç etmesi gibi lokalize felce de neden olabilir.
Felç Neden Olur?
Felç neredeyse her zaman sinir veya omurilik hasarının ürünüdür, etkilenen bölgeye zarar vermez. Vücudun felç olabileceği yollardan bazıları şunlardır:
Omurilik yaralanmaları: Omurilikteki sinirler sıkıştırıldığında veya kesildiğinde, omurilik bu sinirlerin iletişim kurduğu bölgeye sinyal gönderemez veya alamaz.
Beyin yaralanmaları: Kafaya travmatik darbeler ve beyin lezyonları da dahil olmak üzere beyindeki yaralanmalar, beynin vücudun diğer bölgelerine sinyal gönderme ve alma yeteneğini engeller.
Travmatik olmayan yaralanmalar: Bunlar felçleri, tümörleri içerebilir ve oksijen yoksunluğu beyne veya omuriliğe zarar vererek vücudun bir bölümünü felç edebilir.
Felç Günlük İşleyişi Nasıl Etkileyecek?
Felç öngörülemeyen bir hastalıktır. Bir kişi için tetrapleji, başka bir kişide tetraplejiden oldukça farklı görünebilir. Belirtileriniz zamanla değişebilir ve felcin sizi nasıl etkileyeceğini tam olarak tahmin etmenin bir yolu yoktur. Hareket bozukluklarına ek olarak, bazıları genellikle felce eşlik eden semptomlar şunları içerir:
⏺ Eklem ve kas ağrısı. Vücudunuzun bir bölümünü hareket ettiremediğinizde ona bağlı kaslar sertleşebilir ve ağrılı hale gelebilir.
⏺ Hayalet ağrı. Etkilenen bölgede, hareket ettiremeseniz bile elektriksel veya karıncalanma hissi hissedebilirsiniz.
⏺ Banyoyu kullanmadaki zorluklar. Kateter veya ostomi torbası kullanmanız gerekebilir.
⏺ Cinsel işlevsellik veya doğurganlıktaki değişiklikler.
⏺ Yardım almadan nefes almada zorluk.
⏺ Özellikle egzersiz yapamıyorsanız kilo ve vücut kompozisyonunda değişiklikler; bu, diyabet veya yüksek tansiyon gibi başka komplikasyonlara yol açabilir.
⏺ Yatak yaraları, özellikle düzenli olarak esnemiyor veya egzersiz yapmıyorsanız.
⏺ Enfeksiyonlara, özellikle de solunum yolu enfeksiyonlarına karşı artan hassasiyet. Zatürre, bronşit, sık soğuk algınlığı ve diğer tıbbi rahatsızlıklardan muzdarip olabilirsiniz.